Tweede lezing: Kol 3, 12-21
Evangelie: Mt 2, 13-15. 19-23
Op de weg van de liefde…
Het ligt een beetje voor de hand dat wij op het feest van de heilige familie een ogenblikje stilstaan bij de relaties in onze eigen familie. Toch moeten we ons ervan bewust zijn, dat het tweeoudergezin niet de enige vorm van een relatie is. Er zijn meer relatievormen mogelijk, die ook authentiek zijn. Er zijn hechte vriendschapsrelaties, die heel diep beleefd worden; er zijn leefgemeenschappen van mensen, al dan niet religieus; er zijn veel mensen die alleen door het leven gaan, maar die naast hun alleen zijn soms heel intense relaties hebben met anderen. Wij zouden al deze mensen ernstig tekort doen als wij de lezingen van vandaag alleen maar betrekken op het gezin, al dan niet heilig. Zij zouden dan aan deze zondag geen boodschap hebben. Welnu: het tegendeel is waar: de lezingen van vandaag hebben ook een boodschap voor hen.
De evangelist Mattheüs vertelt tot twee keer toe hoe Jozef bezorgd was voor de veiligheid van Jezus. Hij vlucht met het kind en zijn moeder naar Egypte. Later vlucht hij met hen naar Galilea. Veiligheid, geborgenheid en goedheid zijn voor elke mens een thuis, dat wij niet kunnen missen. Een mens, welke dan ook, die veiligheid en goedheid mist in zijn leven, is reddeloos verloren. En dit geldt voor een alleenstaande, voor mensen die leven in een religieuze gemeenschap, voor mensen die het moeten hebben van een vriendschapsrelatie, dit geldt ook voor een kind in een gezinsrelatie. Ruzies omdat kinderen te laat thuis komen zijn alleen maar oplosbaar als kinderen willen begrijpen dat hun ouders hun veiligheid en geborgenheid willen geven, en als ouders beseffen dat hun bezorgdheid geen willekeur en macht betekent.
In de brief aan de Kolossenzen (3, 12-21) geeft Paulus ons een schilderij van de basiswaarden van elk gezinsleven. ‘God heeft u lief. Bekleed u daarom met tedere ontferming, goedheid, deemoed, zachtheid en geduld. Verdraagt elkaar en vergeeft elkaar, zoals de Heer u vergeven heeft. Laat de vrede heersen in uw hart’. Dit alles heeft de heilige familie ons jarenlang voorgeleefd. Jezus begrijpt ons, en Hij heeft zeker achting voor elk gezin dat deze liefde van God probeert zichtbaar te maken in het dagelijks leven. Ja, ik zeg: in het dagelijks leven. Het gezin leeft niet van hoogtepunten – die mogen er zijn – maar eigenlijk bestaat het geluk van een gezinsrelatie in kleine alledaagse dingen.
De lezingen van deze zondag zeggen dat de liefde en de wederzijdse eerbied de betrekkingen binnen het gezin moeten bepalen, maar die ook mogelijke zijn in andere relatievormen. Niet de maatstaf van het recht kan hier gelden, maar de maatstaf van vergeving, achting en dienstbaarheid. En de reden van deze houding is het geloof dat God elke mens liefheeft, en voor elke mens verzoening is. Het geloof stelt aan het gezin geen nieuwe eisen, maar wel nieuwe perspectieven, zodat wij het gewone alledaagse gezinsleven met nieuwe ogen zien.
Wat zou God ons niet willen geven als Hij ons zijn eigen Zoon gegeven heeft? In een gezin geeft zich de een voor de ander, maar ook in andere relatievormen is dit mogelijk. Want liefde is toegeven. Wij leven allen van Gods liefde die de mens vrij maakt, die de mens zichzelf laat zijn. In elke relatie moet iedereen veel kunnen toegeven, opdat de ander zichzelf kan zijn, opdat de ander de ruimte krijgt zichzelf te kunnen zijn, zodat hij zich thuis voelt. Liefde is vooral vergeven. Wij leven van Gods duldende barmhartigheid. Zo leven wij in het gezin of in een andere relatievorm van de vergeving, zodat iedereen in zijn eigenheid en zwakheid aanvaard wordt. Wij worden niet vastgespijkerd op onze schuld.
Lieve mensen, tenslotte is de liefde ook: nooit opgeven. God geeft ons nooit op. Hij blijft ons dragen. Zo moet het gezin en elke relatievorm de ruimte zijn waarin we steeds weer moed opdoen. Een kind dat in de liefde van de ouders niet de moed tot leven vindt, is als dood geboren. Vooral het gezin moet aan iedereen door de liefde vertrouwen geven in de toekomst. Deze deugden heeft de H. Familie ons voorgeleefd, en zo blijft zij ook voor onze tijd, een lichtende ster in de nacht, een lamp voor onze voeten, op de weg van de liefde… (HD)