Eerste lezing: 1 K 19, 9a. 11-13a
Tweede lezing: Rom. 9, 1-5
Evangelie: Mt 14, 22-33
Lieve mensen
Hier vooraan staat het beeld van Elia die luistert naar ‘de bries’. God komt niet in een storm nog in een aardbeving. Hij is de zachte stem die je ‘angst’ en ‘verdriet’ doet overwinnen en je nieuw perspectief biedt. Elia bedekt weliswaar in de lezing, en wat de kunstenaar hier duidelijk heeft weggelaten, met zijn mantel zijn gelaat. Het is een teken van ontzag voor de Heer. Op de oproep, om de beschutting van de grot te verlaten, is hij wel met open ‘blik’ naar buiten getreden.
In het evangelie wordt ook met beelden uit de natuur en natuurfenomenen gespeeld. Alle fysische wetten wordt (letterlijk?) overboord gegooid. Toen ik enkele maanden geleden hoorde dat ik vandaag mag getuigen bij dit evangelie dacht ik nog: Oei, het is het verhaal van Jezus die over water wandelt. Een verhaal dat ik nog nooit in de klas heb verteld. We horen het dan ook alleen in de zomer als het vakantie is. En de meeste handleidingen laten het verhaal ook links liggen. Maar tijd brengt raad en inzicht en ook hier. Het wonderverhaal is helemaal niet zo ‘verwonderlijk’ als het op het eerste gezicht lijkt. De ‘metafoor’ is wel heel precies gekozen door de evangelist. Want wie als ‘visser’ water te trotseren heeft, heeft van ‘nature’ juist veel vertrouwen in alles wat ‘groter’ is dan hijzelf.
De voorbije twee reizen die ik mocht maken heb ik dat vertrouwen in het ‘varen’ zeer aan den lijve mogen ondervinden. Een boottocht maken is je als passagier telkens overgeven in de eerste plaats aan de kapitein. Maar die heeft alleen maar het ‘roer’ in handen, zelf is hij of zij ook overgeleverd aan iets groters en krachtiger: de grillen van de natuur. En ook als stormt het niet, en storten er geen bakken regen neer, en beuken de golven niet over de reling, het blijft een onvoorspelbare onderneming. De zee mag dan wel ‘kalm’ lijken en de wind mag zich gedragen als een ‘zachte bries’. Een ervaren kapitein weet dit te lezen en loodst het schip op een veilige manier doorheen de ‘stroming’.
Als passagier heb ik de tochten als zorgeloos en zelfs zeer ontspannen ervaren. De tijd lijkt te vertragen, je hoeft even echt niets te doen. En wat mij nog het meest verbaasd, je geraakt zonder iets te moeten ondernemen op je bestemming.
En laat me nu juist deze ervaring als ‘metafoor’ gebruiken om het evangelie van vandaag te vertalen naar onze wereld van vandaag. Een wereld waarin fysieke krachten de bovenhand halen van magische zingeving. Het wonderverhaal hoeft geen fysische nog magische verklaring. Het gaat daaraan duidelijk voorbij en wil ons doen inzien dat ‘vertrouwen’ niet iets is dat zomaar vanzelf ons gegeven is. Petrus, een ervaren schipper, lijkt het vertrouwen te bezitten maar juist hij komt net dat beetje tekort.
Je laten meevoeren op de golven van de zee, is in de eerste plaats, je overgeven aan je ‘naaste’, een ongekende vreemdeling die kapitein is van je schip. Hij is het die over water naar je toekomt en je redt. En dit zou je vandaag ook vrij letterlijk kunnen interpreteren. Iets om verder over na te denken. Meevaren is ook je overgeven aan de zachte bries, een stem die je ‘angst’ doet verdwijnen en die je in een toestand brengt van even niets moeten doen. Even alle zorgen mogen loslaten om vooral later tot inzicht te komen dat handelen maar zinvol is als je ook daadwerkelijk iets kan en mag veranderen ten goede. Het is niet vechten tegen stormen en aardbevingen maar luisteren naar wat de ‘Ander’ te zeggen heeft.
In onze hedendaagse drang om alles een plaats te geven, in alles een oorzakelijk verband te willen leggen, is dit evangelie een ‘blikopener’ die een oproept doet om te vertrouwen op God. Niet fatalistisch maar juist in de omgang met elkaar ‘vertrouwen’ centraal te stellen.
En dan maak ik voor mezelf de kanttekening, pas op dat je niet zoals Petrus je ‘naaste’ tegemoet treedt, want hij of zij zou wel eens eerder jouw redding kunnen zijn. De stem van je ‘naaste’ wordt dan de stem van de ‘Ander’. God en Jezus die jou de hand rijkt om niet ten onder te gaan.
Elia, hier vooraan, luistert met volle aandacht naar de ‘zachte bries’. Na de storm en de aardbeving is het juist het ‘vertrouwen’ dat onze relaties hersteld. (MD)
