Als een broeder zoekend naar vrede met zijn broeders.
Op zondag 4 oktober 2026 vieren we het heiligenfeest van Franciscus van Assisi (+4/10/1226). Hij leefde als religieus en is de stichter van de kloosterorde van de Franciscanen of Minderbroeders.
Paus Leo XIV heeft een Franciscaans Jubileumjaar uitgeroepen voor het gedenken van de 800ste verjaardag van, het overlijden van Sint Franciscus van Assisi.
Franciscus van Assisi had een hart voor de materiële en geestelijke armen. Hij was bezield met een evangelische radicaliteit en zorg voor de schepping. Tevens typeerde zijn leven door zijn inzet voor vrede zijn bereidheid tot dialoog met andersgelovigen. Al die karakteristieken uit het leven van de heilige Franciscus van Assisi vormen hedendaagse uitdagingen voor de kerk en haar gelovigen.
Vrouwe Armoede
Franciscus, een rijke koopmanszoon uit Assisië, had genoeg aan het voorbeeld en de levenswijze van Jezus om als een ware koning van de schepping één met de natuur en met God, door het leven te gaan. In een dorre, droeve tijd van oorlogen en egoisme was levensstijl een verfrissend, hoopvol teken. Velen zijn hem nagevolgd terug naar de natuur, terug naar de diepte van God.
De heilige Franciscus is vooral ‘il poverrello’ die zijn tijdgenoten een andere visie leerde op armoede, tegenover de luxe, de verwaandheid en oppervlakkigheid van kerk en wereld. Franciscus is ook een man van vrede en iemand die de schepping liefheeft en beschermt.
Zorg voor de schepping
Wij hebben milieuverontreiniging nodig om de schepping en de natuur opnieuw te waarderen. Pas als wij bedolven worden onder overvloed van luxe en comfort beseffen wij de rijkdom van eenvoudige, dagelijkse dingen.
In mijn geboortejaar telde de aarde tweeënhalf miljard inwoners; in 2051, een eeuw later, zullen dat er tien miljard zijn – een levensbedreigende explosie zoals nooit eerder vertoond in de voorbije halve eeuw. In die ruim halve eeuw is meer aardoppervlakte dan ooit met steen bedekt geraakt, meer bos geroeid dan ooit, en is de hele planeet van aanschijn veranderd.
Franciscus staat symbool voor barmhartigheid
Warmhartigheid en barmhartigheid kan de wereld veranderen. Barmhartigheid is geen soort wasverzachter! Ze heft de rechtvaardigheid niet op, maar overtreft ze. Barmhartigheid is eigenlijk veeleisend en sluit liefde en waarheid in. Ze geeft geen bedrieglijke rust, maar port ons aan onze handen en voeten voor anderen te openen.
Barmhartigheid hoort bij de orthopraxis (het juiste handelen) en die is belangrijker dan de orthodoxie (het juiste geloven). Het Romeins recht kende het begrip ‘bonus pater familias’, goede huisvader. Het gold als criterium voor zorgvuldig handelen. Een goede huisvader ging op een voorzichtige wijze met mensen en goederen om. Ons christen zijn kent drie sleutelwoorden: nabijheid, barmhartigheid en tederheid.
Franciscus leefde sober. Wie sober leeft, brengt wat rust en diepte in zijn levensstijl. Als soberheid maar geen gierigheid wordt. Alle mensen van ‘goede wil’ kiezen ervoor om niet te discrimineren en bouwen geen grenzen in. Ze gaan uit van de overtuiging dat verbetering van leven voor elk mens is weggelegd.
Franciscus leert ons solidair te zijn vooral met de armen en de kwetsbare mensen. ‘Solidair’ komt van ‘in solidum’: samen verantwoordelijk zijn, het gevoel mogen hebben te behoren tot een gemeenschap. En daar iets voor te doen.
Franciscus en de sultan
4 oktober is de dag van de ontmoeting van Franciscus met Al Kamil, de sultan van Egypte, meer dan 800 jaar geleden; een bijzonder inspirerend vredesinitiatief om het ‘vijanddenken’ ten tijde van de kruistochten te doorbreken. Samen met een medebroeder trok Franciscus in 1219 vanuit het kruisvaarders kamp Damiate, Egypte, blootvoets en ongewapend naar het kamp van de ‘vijand’ toe. De spiraal van geweld werd doorbroken. Franciscus en de sultan staan voor een verhaal van een geïnspireerde ontmoeting en het werken aan vrede. Franciscus, stelde een teken in de tijd, als een broeder zoekend naar vrede met zijn broeders.
Custodie Heilig Land
De door Sint Franciscus van Assisi gestichte Orde Der Minderbroeders is door de paus aangewezen om de katholieke secties van de christelijke heiligdommen in het Heilig Land te beheren. Deze taak wordt al meer dan zeven eeuwen door de Franciscanen waargenomen. Dit alles uit zich vooral in de diensten aan de pelgrims. Aan het hoofd staat de ‘custos’ (Custodia Terrae Sanctae), een kerkelijke term die verwijst naar een bepaalde bestuurseenheid binnen de Orde Der Minderbroeders.
Het werk van de Custodie van het Heilig Land wordt uitgevoerd in Israël, Palestina, Jordanië, Syrië, Libanon, Egypte, Cyprus en Rhodos. (PL)