Herhalen doen we regelmatig. Met regelmaat. Dat is ook de betekenis van herhalen. Herhaling is de moeder van alle wijsheid.
Herhaling is de moeder van de perfectie, van de wetenschap en het leren. Zo is herhaling de moeder van vele zaken en dus zeker van het onderwijs.
Elke herhaling houdt ook een mogelijkheid in van verandering. Bewogen tot iets nieuws. Herhalen is opnieuw iets laten gebeuren. Nog een keer!
Door iets te herhalen doe je aan herinnering
Herhalen is ook herinneren. ‘Herinner je’ is als het elfde gebod. Herinner je wie je bent en waar je vandaan komt. Herinneren is een actief proces, het verleden levend houden, lessen trekken uit het verleden.
Hoe werkt het geheugen? Hoe lang is de schaduw van het verleden? Herinneren is zich iets voor de geest kunnen halen. In het geheugen terugroepen. Doen terugdenken aan. Het verleden en de gebeurtenissen uit het verleden oproepen en zich opnieuw memoriseren. Het is een openbaring van iets of nog veel te weten – wat een geluk!
Herinneren is echter zich ook iets of iemand gedenken. We gedenken dierbare overledenen bijvoorbeeld en zeggen dan: ‘achter tranen van verdriet, schuilt de glimlach van herinneringen’.
Geen leugens als waarheid herinneren!
Een gevaar bij het zich herinneren van vroegere gebeurtenissen is ervan uitgaan dat foute informatie of foutieve feiten correct zouden zijn. In het zich herinneren van iets kan ook de leugen opduiken. Wie zijn eigen leugens gelooft, liegt makkelijker. Ook al is het voor de ogenschijnlijk goede zaak, een leugen wordt nooit waarheid. Liegen verziekt de samenleving. Met leugens verkracht je de waarheid. Geheugen is ook subjectief. Leven in de waarheid is een levenshouding.
Ze zeggen dat mensen slechte dingen vaker onthouden dan goede. In ons geheugen kunnen we het verleden idealiseren, wat al snel nostalgie oproept. Het geheugen en de geschiedenis kunnen wel eens selectief zijn. Geschiedenis is vaak een netelig onderwerp.
Historische gebeurtenissen zijn geen toevallige incidenten, zweven niet rond in het luchtledige. Ze houden verband met voorgaande gebeurtenissen en zullen op hun beurt medebepalend zijn voor komende gebeurtenissen. Een rivaliserende theorie van de herinnering is die van ‘bewuste vergetelheid’. Tragische gebeurtenissen doen vergeten omdat het geen zin heeft ze in herinnering te houden. Zo worden misdaden gebagatelliseerd! ‘Misdaden tegen de menselijkheid’ kan je niet naar de vergetelheid verwijzen.
Herinneren houdt in dat je beseft een schakel te zijn in een keten die tot nu toe niet werd onderbroken en niet mag worden onderbroken. Dat besef is een krachtige zingever. Vergeten betekent herinneringen actief of passief uit het geheugen laten verdwijnen.
Herinneren gaat aan herdenken vooraf. Herinner je, en omgekeerd, vergeet niet. Het verleden fungeert als een leerschool.
Neem het verleden in je leven op, maar wordt er geen gevangene van. Ban ze niet uit je geheugen, want dan is de kans groot dat je ze herhaalt.
