De zuivering maakt ons vrij!

God is goed. Of: het goede is God. God wil ook het goede. Doch de werkelijkheid van het menselijke leven is doortrokken van het kwaad ook zondigheid genoemd.

Onderscheid kunnen blijven maken tussen goed en kwaad is essentieel in het dagelijkse leven. Meer dan ooit kampt onze samenleving en wereld met mensen en groepen van mensen die onvoldoende verschil kunnen maken tussen datgene wat goed is voor henzelf en de ander en wat onrecht doet aan de mensheid. De meeste mensen leven in het niemandsland tussen goed en kwaad. Het is een treurige waarheid dat het meeste kwaad wordt gedaan door mensen die niet kiezen tussen goed en kwaad.

Zonde is alles wat wij doen (of nalaten) om vrede en harmonie met de medemens (en met God) te verstoren. Er zijn minstens drie oorzaken van de zondigheid: onwetendheid, zwakheid en slechtheid. Je kunt er nalatigheid aan toevoegen. De bekoring is een menselijke zwakheid dat de verleiding tot zondigheid bevordert.

De verwerkelijking van het kwaad in de wereld, de manifestatie ervan, is geheel en al te wijten aan de mens zelf. Daarom: ken jezelf, ken uw grenzen, ken uw maat, ken uw beperkingen en tekortkomingen. Maar ken ook je mogelijkheden en talenten.

Zonder het goed te beseffen doen er in ons leven en in het leven van andere mensen kwesties voor die niet goed zijn voor de mens zelf en zijn omgeving. De wereld zit tot in de kleinste alledaagse omstandigheden vol met aanknopingspunten voor het stichten van onheil. Het gaat om houdingen of gedragingen van de mens die eerder kwaad stichten dan dat ze het goede bevorderen. Je zou dat zonden of fouten kunnen noemen.

Bewust of onbewust in de fout gaan

Voor Jezuïet Nikolaas Sintobin is zonde iets wat een mens doet of nalaat, denkt of zegt waardoor hij ingaat tegen wat God verlangt. Concreet betekent dit, op de een of andere manier, weigeren om echt te leven en te beminnen. Er is pas sprake van zondigheid als een mens bewust en in vrijheid zo handelt. Waar heb ik verkeerd gevoeld, verkeerd gedacht, verkeerd gehandeld?

Doorheen onze geloofsgeschiedenis komen we regelmatig zonden of kwaden tegen, de ene misstap al vaker dan de andere. Zo is er hoogmoed, hebzucht, wellust, toorn, gulzigheid, afgunst, ontrouw en traagheid.

Aangevuld met andere zonden zoals wreedheid, leugenachtigheid, lafheid, wanorde, halsstarrigheid, praalzucht, heerszucht, wellust, twistzucht, ongehoorzaamheid, koppigheid, spilzucht en ondankbaarheid. Dit zijn menselijke houdingen die zich vaak manifesteren bij de mens en de samenleving. ‘Elke zonde draagt de kiem in zich van een volgende’ (Okke Jager).

We kunnen al deze menselijke zwakheden overwinnen door ons er voldoende bewust van te zijn en met regelmaat in te zien dat we sommige dingen in het leven best anders en beter zouden doen. Het goede en ware komen niet vanzelf.

Kerkgangers oefenen er zich regelmatig in om bij de aanvang van de eredienst een moment van inkeer en zondebesef in te lassen, bewust of onbewust! Opheldering van schuld of fouten, is tegelijk opheldering van ons nieuwe leven en zijn mogelijkheden.

De zuivering maakt ons vrij

Zuivering is de weg van mens als mens. Zuivering is een innerlijk proces, dat nooit is afgehandeld, maar aanhoudende reflectie behelst. Zuivering is een zaak van onze vrijheid. Altijd weer staat eenieder op een tweesprong, voor de keuze tussen zuivering dan wel vertroebeling. Zuivering is voorwaarde voor onze vrijheid. Want pas vanuit het schuldbesef ontstaat het besef van solidariteit en medeverantwoordelijkheid, zonder welke vrijheid niet mogelijk is.

Kortom: zonder zuivering van de ziel geen vrijheid. Leven met een gezond zondebesef is een gezonde reflex.