Op verhaal komen! Met regelmaat de andere mens ook zijn verhaal beluisteren en dat is op zijn best in wederkerigheid.
“Het leven is op zoek naar vertellers” zei filosoof Paul Ricoeur (20ste eeuw). “De mens is een verhalend wezen”, zei hij. Zelf op tijd en stond op verhaal komen. Dat werkt ook rustgevend.
Wij kunnen elkaar tegenkomen in het delen van ervaringen en verhalen. Verhalen zijn belangrijk en hebben immers betekenis, zeker de gezamenlijke histories. Herbeleven door te vertellen. Omdat we mensen zijn, en dat is wat mensen sinds mensenheugenis doen: ze vertellen elkaar verhalen, doorvertellen.
Gemeenschappelijke verhalen waarin mensen zich kunnen herkennen zullen andere mensen niet uitsluiten. We moeten samen zoeken naar oplossingen die niet uitsluiten, maar includeren. Een gemeenschappelijk verhaal kan alleen maar op gemeenschappelijkheid worden gebouwd. Het laat ons nieuwe realiteiten onder ogen te zien.
Een samenleving berust op gedeelde ervaringen en verhalen, een gemeenschappelijke resonantieruimte. De mens heeft een ruimte nodig waar resonantie en reactie of respons kan optreden (terugklinken, weerklinken, reageren).
Het is van belang ook af en toe lessen te trekken uit verhalen en ervaringen zoals het nut van samenwerking, de waarde van luisteren en de noodzaak van respect te hebben voor het talent van anderen. Wat kan en moet er gebeuren om een samenleving van verbinding te creëren waar bijvoorbeeld de kleur van de huid of de sprekende taal niet langer bepalend wordt voor de kijk op de mens?
Mensen zichtbaar maken
Verhalenvertellers kunnen mee-delen over wat zij gezien en gehoord hebben. Die ervoor zorgen dat mensen gezien worden. Mensen zichtbaar maken. Er zijn vandaag mensen nodig, vertellers, die ervoor zorgen dat kwetsbare mensen weer in het licht van de dag verschijnen en tot leven komen. Vertellers die het verhaal vertellen van en opkomen voor de broze medemens.
De medemens zichtbaar maken en aan zijn trekken laten komen kan door onze solidariteit, de zorg, het wederzijds vertrouwen, de bereidheid om meningsverschillen uit te praten en samen oplossingen te zoeken.
Het is de emotionele ervaring die ons in contact brengt met de wereld en de medemens en die ons tot morele en politiek geëngageerde wezens maakt. Een werkelijke ontmoeting met de ander impliceert distantie, verwondering, een interval tussen het ik en de ander.
Een levendige en slagkrachtige samenleving vereist dat alle burgers politiek en maatschappelijk actief betrokken kunnen zijn of worden, dat zij hun mening kunnen geven in een publiek debat en bereid zijn om actie te voeren om die mening eventueel kracht bij te zetten.
Wanneer we ons laten ontroeren, proberen we niet anderen aan ons te onderwerpen, maar hen te ontmoeten. Alleen op die basis zijn werkelijke liefde, solidariteit en vriendschap mogelijk. Menszijn is betrokken zijn op de medemens. Besef van het verschil roept op tot respect voor het anders-zijn van de ander. Om onze menselijkheid te realiseren kunnen we niet zonder erkenning door de ander. Dat is een wederkerige relatie.
Op verhaal komen. Het democratisch gesprek verloopt o.m. via het middenveld en bewegingen. Een burger is pas écht burger als hij of zij zich volledig geïntegreerd en betrokken voelt bij de samenleving waarin hij of zij leeft.