Mijn hart prijst hoog de Heer.
Jaarlijks op 15 augustus viert de kerk het hoogfeest van Maria-Tenhemelopneming en gedenkt hiermee het feit dat Maria na haar dood met ziel en lichaam door God in de hemel opgenomen werd.
“Tenhemelopneming” is nagenoeg de letterlijke vertaling van “assumptio” uit de Latijnse liturgie. De naam slaat allereerst op de bijzonder hechte band tussen Jezus en zijn moeder. Die is zo hecht dat hij niet door de dood doorbroken wordt. In plaats van te ontbinden wordt Maria’s lichaam opgenomen bij Christus in het paradijs.
De in de volksmond ook weleens gebezigde term “Maria-Hemelvaart” is volgens het katholieke geloof niet correct. Het betreft de assumptio van Maria en niet de ascentio (hemelvaart), die enkel op Christus betrekking heeft.
Dogma
Door de eeuwen heen is Maria-Tenhemelopneming uitgegroeid tot het belangrijkste Mariafeest in de katholieke kerk. Mariadevotie beleefde vooral tijdens het pontificaat van Pius XII (1939-1958) haar bloeitijd. Pius XII organiseerde het eerste Mariajaar uit de kerkgeschiedenis in 1954.
Op 1 november 1950 verklaarde paus Pius XII Maria-Tenhemelopneming tot dogma. Een dogma is een vastomlijnd geloofsartikel waarvan de kerk plechtig heeft verklaard dat het door God geopenbaard is en derhalve door de mens geloofd moet worden.
In katholieke kringen hebben er niettemin altijd twijfels bestaan over de opportuniteit van deze dogmaverklaring. Critici vonden het een kaakslag voor de oecumene, temeer omdat de oecumenische relaties tussen de verschillende kerken eindelijk wat sterker aan het worden waren. Anderen daarentegen vonden dat het na twee wereldoorlogen en de verschrikking van de concentratiekampen een geschikt moment was om de waardigheid van het menselijke lichaam opnieuw te bevestigen en alzo het geloof in de verrijzenis van het lichaam opnieuw aan te wakkeren.
Het feest kreeg in de volksmond de naam “halfoogst” toebedeeld en wordt op tal van plaatsen nog zo genoemd, omdat het drukke veldwerk half augustus even onderbroken werd.
In de eredienst van zaterdag 15 augustus 2026 lezen we in het evangelie het Magnificat dat een lofzang is van Maria omdat de machtige God grote dingen heeft gedaan aan zijn eenvoudige dienstmaagd. Het is het lied van een ‘draagmoeder’, van het woord van bevrijding en mensenrecht. Tegelijk is het een gebed waarin armen en rechtelozen hun hoop en vertrouwen uitspreken in een rechtvaardige God.
Moederdag
In navolging van Maria worden op sommige plaatsen ook de moeders herdacht vooral in Antwerpen. De dag van 15 augustus is volledig aan hen gewijd. Maria-Tenhemelopneming is een welkome gelegenheid om moeders te danken voor een heel jaar trouwe en belangeloze inzet. De landen waarvan de bevolking overwegend katholiek is (of was), kennen op deze dag een nationale feestdag. Dit geldt bijvoorbeeld voor België, Italië, Frankrijk, Oostenrijk, Luxemburg en Spanje.
Maria-Tenhemelopneming is voor Antwerpen van bijzondere betekenis. Zaterdag 15 augustus is het patroonsfeest van het bisdom Antwerpen.
De gemeenschappelijke eredienst in Borgerhout is om 10.30 uur in onze plaatselijke Mariakerk: Onze-Lieve-Vrouw ter Sneeuw.
