Eerste lezing: Js 55, 6-9

Tweede lezing: Fil 1, 20c-24. 27a

Evangelie: Mt 20, 1-16a

Lieve Mensen

Vandaag in het evangelie hoorde we de ‘uitspraak’ die we in het dagdagelijkse leven ook wel eens gebruiken: ‘de laatste zullen de eerste zijn en de eerste de laatste’. We gebruiken het meestal om duidelijk te maken dat wie zich egoïstisch en opportunistisch opstelt uiteindelijk wel eens slechter af kan en zal zijn dan diegene die zich eerder bescheiden en dienend gedraagt. Als we er dan nog eens aan toevoegen ‘in het koninkrijk van God’ dan alluderen we op het feit dat de ‘goddelijke’ logica anders is dan de ‘menselijke’ logica.

Jezus laat in zijn gelijkenis de logica van God primeren op de menselijke. Hij verteld over arbeiders die een contract aangaan met een werkgever. Maar de werkgever is hier niet de medemens. Je medemens zou op ieder uur van de dag een ander ‘contract’ afsluiten. En een logica volgen van wie het hardst werkt het meest verdient. Zo zit God niet in elkaar. Jezus verhaalt dat wie zich door God aangesproken weet en zich engageert, het rijk der hemelen verdient. Want vanaf het moment dat jij gegrepen wordt door Gods’ woord, ben jij welkom in Gods Rijk.

Toch zou je kunnen afvragen waar zit hier ‘sociale rechtvaardigheid’. Gaat Jezus hier nu juist niet tegenin, verhaalt hij hier nu juist niet ‘onrechtvaardigheid’? Het is toch niet eerlijk dat wie de hele dag gewerkt heeft maar evenveel verdient dan diegene die maar enkele uurtjes heeft gewerkt. Jezus antwoord hierop is dat de werkers van het eerste uur toch krijgen wat ze ‘contactueel’ hebben afgesproken. De relatie tussen werkgever en werknemer staat hier centraal. Ze hebben een akkoord gesloten waar beide partijen tevreden over zijn.

Wanneer wij ons aangesproken weten door Gods’ woord dan lijkt het vanzelfsprekend dat we niet gaan onderhandelen over de ‘beloning’ die volgt. Die is duidelijk. Gods’ woord horen, erdoor geïnspireerd raken en het bedachtzaam volgen maakt dat je zal verdienen waar je recht op hebt.

Kunnen we die ‘werkrelatie’ die we aangaan met God ook toepassen in ons intermenselijk leven? Of nog beter: Hoe kunnen we de goddelijke logica toepassen in onze intermenselijke relaties? Kunnen we loskomen van een economisch denken waarbij winst en macht voorop staan en waar ‘rechtvaardigheid’ gemeten wordt aan de hand van percentages en grafieken? Of kunnen we ‘liefde’ onvoorwaardelijk en belangeloos laten primeren?

Wie werkt voor Gods’ Rijk weet dat elke inzet beloond wordt met liefde, onvoorwaardelijk. Inzet wordt hier niet gekoppeld aan ‘winstmarges’ en ‘privileges’. Wie liefde geeft zal liefde ontvangen. Wie zich inzet voor medemenselijkheid zal medemenselijkheid ervaren. Zelf ervaar ik dat in mijn werk God aanwezig is niet door over Hem de hele tijd te spreken maar juist in de poging om Jezus’ voorbeeld na te leven. In de omgang met anders en niet-gelovigen is God niet afwezig maar juist daar waar we liefdevolle intermenselijke relaties aangaan waar medemenselijkheid primeert.

De radicale boodschap van Jezus is juist oprechte rechtvaardigheid, als we elkaar ‘betalen’ met liefde doet het er niet toe wie het meeste geeft of krijgt. Als je maar ‘relaties’ aangaat waarin ‘liefde’ primeert.

In ons intermenselijk verkeer ontbreekt het nu net aan die liefdevolle, onbaatzuchtige, geëngageerde inzet. Maar aan het einde van de dag, zal hij of zij die liefde heeft ervaren gelukkiger zijn dan de ‘grootverdiener’ die een enorme som op zijn rekening heeft.

Persoonlijk mag ik dit in mijn werk ook ervaren, natuurlijk wil ik billijk verloond worden, maar als ik echt kijk naar waar ik het ‘Rijk Gods’ in het ‘hier en nu’ mag ervaren dan zie ik dit niet op mijn bankrekening maar wel in de toffe, fijne en leerrijke momenten met leerlingen die de me energie en liefde geven. In de liefdevolle relationele omgang met mijn collega’s die anders en/of niet-gelovend zijn.

De onbetaalde uurtjes op vrijdagmiddag doe ik er dan graag bij, want de beloning die ik daar krijg is de grootste van de week. Dat het juist de laatste uurtjes van de week zijn maakt mijn reflectie en getuigenis bij het evangelie van vandaag dan ook rond. ‘De laatste zullen de eerste zijn in het koninkrijk van God.’(MD)