Mensen nabij zijn op moeilijke momenten –
Wat moeten wij doen wanneer iemand uit onze omgeving, familie of vriendenkring, te maken krijgt met ontgoocheling, ontmoediging of vernedering? Slecht nieuws krijgen, zoals het verliezen van een geliefde, kan hard aankomen!
Een zware ontmoediging kan iemand overvallen wanneer een echtgenoot, ouder of kind, broer of zus, collega of trouwe vriend komt te sterven. Niet alleen zijn de omstandigheden van het sterven (zware ziekte of auto-ongeluk) een aanwijzing van de omvang van de ontmoediging, maar ook de verdere opvolging zijn belangrijk in een mensenleven om verdriet of tegenslag te verwerken.
Eenzelfde ontmoediging kan zich voordoen wanneer iemand uit je directe kring te maken krijgt met ontslag op het werk vooral wanneer de omstandigheden onrechtvaardig zijn of aanvoelen. Of in werkverband wanneer iemand te kampen krijgt met rivaliteit en openlijk wordt vernederd. Dat komt hard aan en vraagt tijd om te verwerken.
Een mens kan terecht komen in een situatie van lijden of opgeven. “Het is mij allemaal te veel” zeggen mensen soms. De overgang naar depressie is dan niet ver weg. De mens zal moeten aanvaarden dat gekwetst zijn of vernederd zijn zich kan voordoen in het leven. Een mens is niet almachtig!
Presentie!
In een situatie van tegenslag, ontgoocheling of ontmoediging is het belangrijk dat mensen elkaar bijstaan en nabij zijn. Presentie! Het heeft geen zin om verdriet of ontgoocheling te verdoezelen of te negeren.
We weten dat diegene die ons in zijn droefheid betrekt, een moeilijke tijd doormaakt en dat we moeten helpen. Troosten is dan passend. Troost is het bemoedigen van iemand die fysisch of psychisch lijdt. Opbeuren kan je doen met woorden of door gebaren of signalen. Belangrijk is dat de persoon die het moeilijk heeft voelt van nabij te zijn door de medemens. De aanwezigheid is het belangrijkste.
Zalig die troosten
Soms willen we troosten, maar brengen er niets van terecht. Bemoediging vraagt geduld en tijd. Maar het vraagt ook de ruimte of kansen om te mogen en kunnen troosten. Een overvloed van woorden is niet nodig. Betrokkenheid is vaak voldoende en is het begin van een tevredenstellend proces. Een sympathiserende aanwezigheid en nabijheid kan volstaan. Niet zelden bestaat troost in het besef niet langer alleen te zijn in de zaak die ons heeft vernederd of verdrietig heeft gemaakt.
Het troostende woord zal behoedzaam en voorzichtig zijn. De stilzwijgende, allesbehalve opdringerige, aanwezigheid van de andere maakt dat de wereld opnieuw een herbergzame aanblik krijgt.
Getroost worden wil zeggen dat iemand ons wil sterken om de draagwijdte van het leed aan te kunnen. Het heeft geen zin om de aangeboden troost te weigeren. In zekere zin is een persoon altijd, of toch veel, aangewezen op betrokkenheid van zijn omgeving.
Bemoediging en aanwezigheid
Authentieke bemoediging geschiedt alleen in een sfeer van wederzijds vertrouwen. Niet alleen de getrooste vertrouwt de trooster, maar ook de trooster die zich in een sympathie, in een mede-voelen, voor de andere vrijmaakt. Bemoediging geven is onvoorwaardelijk.
De onbaatzuchtige aanwezigheid van de andere kan ons voor een deel uit de eenzaamheid halen. Troosten vraagt tijd en valt niet tot een vluchtig woord van mede-leven te herleiden.
De duurzame vertroosting bestaat erin dat we de bedroefde persoon laten aanvoelen dat onze beschikbaarheid er ook een is die op langere termijn telt. (PL)
