Mensen tot lachen brengen kan ontspannend werken. Het doet vele levenskwesties relativeren en in perspectieven plaatsen, menselijker en dus draaglijker.
Cabaretiers en komedianten hebben er hun beroep van gemaakt: mensen aan het lachen brengen. Humor als relativering van de standpunten van de gesprekspartners en vooral van het eigen gelijk is een uitstekend middel om weerbaarheid op te bouwen. “Humor ontstaat uit een teveel aan ernst” (Tristan Bernard)
Waarschijnlijk hebben alle godsdiensten, en moraalsystemen, behoefte aan een uitlaatklep waardoor de soms nogal zware of ridicule voorschriften een beetje draaglijker en menselijker worden. Bepaalde grapjes die over de paus, pastoors en kloosterzusters of de christelijke kerken en eredienst worden verteld hebben succes in katholieke (of ex-katholieke) culturen, van Vlaanderen tot in Chicago.
Een gekende anekdote van de goedlachse en geliefde paus Johannes XXIII is de volgende. Een journalist is op audiëntie bij de paus en vraagt hem: Heilige Vader, ik zie hier veel volk rondlopen in het Vaticaan. Hoeveel mensen werken er in het Vaticaan? En de paus antwoordde: ongeveer de helft.
Humor is een vorm van communicatie waarin een boodschap een bepaalde gedragsreactie (bijvoorbeeld een glimlach, lachen of ergernis) wil teweegbrengen. Humor kan verbaal of non-verbaal zijn. Humor wil de tragiek van het leven temperen.
Gevoel voor humor, begint bij gevoel voor verdriet (Toon Hermans). Verdriet draagt geen masker. Humor lijkt vandaag de dag meer dan nodig te zijn. Humor, vooral zelfspot, is een vorm van zelfrelativering die steeds meer haaks blijkt te staan op de polarisering die de laatste decennia de plaats van het kritische debat heeft ingenomen.
Omdat een “kritische” houding (van “krinein”, onderscheiden; dus onderscheidend tussen waar, waarschijnlijk en al dan niet bewust vervalst of fake) inhoudt dat men als individu en burger op een zo correct mogelijke manier over feiten en meningen geïnformeerd moet zijn, en deze informatie juist daarom gekoppeld is aan een permanente nuancering en aan het engagement om die inzichten ook in je eigen leven en dat van de maatschappij toe te passen, is de merkbare reductie ervan bijzonder verontrustend.
Elke mens heeft op tijd rust of relativering nodig in het leven. Passende humor kan hierbij helpen. Erbij gaan zitten en luisteren naar jezelf en de ander. De mens moet erkennen dat rust iets is wat de mens zich moet toe-eigenen om te overleven.
